De gedachte dat er een preventieve werking uitgaat van ‘fit zijn’, zodat patiënten sneller herstellen van een operatie, is sterk in opkomst. Jaren geleden ontstond al het concept ‘better in, better out’ en recenter het Fit4Surgery-programma.
Onderstaande illustratie laat zien wat er gebeurt tijdens een ‘event’, bijvoorbeeld een operatie. De illustratie toont de functionele status vóór en na een ‘event’.
Sinds 2017 maakt fysiotherapeut Anne Viester zich al hard voor prehabilitatie/PreVit binnen Meander. Anne geeft aan hier vooral een uitvoerende taak in te hebben. Toen Celine Vrijhoef – van den Heuvel bij haar stage kwam lopen en na haar afstuderen zelf onderzoek ging doen naar de meerwaarde van PreVit, heeft dit onderwerp in Meander een ontwikkeling doorgemaakt. Naast het ontwikkelen van een screeningstool om de meest kwetsbaren voor een knie- of heupoperatie te selecteren,
heeft zij al aangetoond wat PreVit doet in de opnameduur bij deze groep. Reden om dit project voort te zetten in andere zorggroepen.
PreVit voor knie- en heupoperaties
PreVit is al geïmplementeerd bij knie- en heupoperaties. Inmiddels is aangetoond dat de opnameduur bij heupoperaties in 2022 met 1,3 opnamedagen per patiënt is verminderd ten opzichte van 2018 toen patiënten nog 3 of 4 dagen werden opgenomen. Voor knie-operaties gaat het om een vermindering van 0,4 opnamedagen per patiënt, waar de opname eerder 2 dagen duurde.
Tevens is aangetoond dat screening en PreVit een positieve invloed hebben op het verminderen van complicaties, het aantal heropnames én het herstel. Aangezien er in den lande al veel onderzoek gedaan is naar prehabilitatie bij een colorectaal carcinoom en aneurysma, is er in Meander besloten om PreVit in te zetten bij deze twee zorgpaden.
Uit landelijk onderzoek is gebleken dat opnameduur, heropnames en complicaties met 20 procent verminderen wanneer men vóór OK gedurende vier weken drie keer per week beweegt.
Businesscase
Voor uitbreiding van PreVit in andere zorgpaden is eerst een businesscase geschreven. Hierin staat omschreven wat de inzet, kosten en opbrengsten zijn. Deze businesscase is eind november 2023 goedgekeurd in een bekostigingsoverleg. Nu volgt een onderzoeksfase van maximaal drie maanden voor het colorectaal
carcinoom en een aneurysma.
De bedoeling is om 176 patiënten met de diagnose ‘colorectaal carcinoom’ en 88 patiënten met de diagnose ‘aneurysma’ te gaan screenen op verschillende domeinen zoals beweging, voeding, mentale gezondheid, intoxicaties en kwetsbaarheden. Deze screening wordt in Medify geïntegreerd, zodat er niets dubbel uitgevraagd hoeft te worden. De kwetsbaren worden hier uitgefilterd en krijgen een PreVitprogramma van ongeveer 35 dagen voor OK. Indien mogelijk/ nodig zou de OK in overeenstemming met de patiënt uitgesteld kunnen worden. Dit alles is vastgelegd in een stroomschema,
zie bovenstaande figuur.
PreVit-programma
Het is nog niet helemaal duidelijk hoe het PreVit-programma er precies uit gaat zien en wie wat gaat doen. In werksessies zal de pilot verder uitgedacht en voorbereid worden.
Ook de zorgverzekeraar zal in dit traject worden betrokken. De samenwerking met de eerste lijn zal hierin ook verder vorm moeten krijgen.
Patiënten die voor een knie- of heup OK komen, zullen vooral thuis begeleiding krijgen. Voor patiënten met een colorectaal carcinoom geldt dat de begeleiding vooral in het ziekenhuis plaats zal vinden, waarbij bezoeken aan de verschillende betrokken disciplines (arts, fysio, diëtist) zo veel mogelijk geclusterd worden. In een ideaal scenario zal een verpleegkundig specialist fungeren als spin in het ‘zorgpad web’ en de verdere lijntjes met de benodigde disciplines en betrokkenen trekken en onderhouden.
Er is dus nog werk aan de winkel, maar Anne en Celine zijn ervan overtuigd dat het de patiënt een sneller en beter herstel na OK gaat opleveren! De resultaten van de evaluatie van PreVit in deze twee nieuwe zorgpaden zullen ongetwijfeld beschreven worden in een volgende WIM.
Monique Hoogerwerf
Diëtist in Meander Medisch Centrum
